Hver eru markmið Íslands í aðildarviðræðum?
Í stuttu máli
Lengra svar
Ef aðildarviðræður hefjast í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslunnar þurfa íslensk stjórnvöld að setja fram formlega samningsafstöðu á hverju málefnasviði. Samningsafstaða getur falið í sér óskir um aðlögunartíma, undanþágur eða aðrar sérlausnir varðandi tiltekin atriði í regluverki ESB.
Ekki er búið að móta samningsafstöðu Íslands í þessum skilningi en áhersluatriði hafa verið skilgreind. Í nefndaráliti meirihluta utanríkismálanefndar Alþingis í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar er að finna 11 blaðsíðna umfjöllun um mikilvægustu hagsmuni Íslands varðandi samningsmarkmið. Hér eru nokkur meginatriði úr þeirri umfjöllun, í stuttu máli:
- að aðlaganir sem Ísland hefur notið innan EES-samstarfsins verði áfram tryggðar með viðeigandi hætti, gangi Ísland í ESB;
- að áréttað verði að fyrirkomulag eignarhalds eða stýringar á beinni nýtingu náttúruauðlinda verði ekki í höndum ESB;
- að ákvörðun um lagningu sæstrengs fyrir raforku yrði ávallt tekin af íslenskum valdhöfum;
- að tryggja verði forræði Íslands yfir sjávarauðlindinni innan íslenskrar fiskveiðilögsögu með sérlausn í aðildarsamningi. Þá sé mikilvægt að tryggja hagsmuni Íslands varðandi nýtingu deilistofna. Hvað varðar erlenda fjárfestingu í sjávarútvegi sé grundvallaratriði að nýting auðlindarinnar og afrakstur hennar haldist áfram hér á landi;
- að tryggt verði að stuðningur við landbúnað verði nægjanlegur til að vega upp erfiðar framleiðsluaðstæður og til þess að mæta breytingum sem myndu leiða af niðurfellingu tolla á innfluttar landbúnaðarvörur;
- að sérstöðu Íslands verði haldið á lofti til að tryggja stuðning við byggðaþróun;
- að tekið sé tillit til sérstöðu Íslands á sviði loftslags- og orkumála svo og á sviði náttúruverndar;
- að staðinn sé vörður um forræði Íslands yfir mótun vinnumarkaðsumhverfis, þ.m.t. rétt aðila vinnumarkaðarins til þess að semja sín á milli í kjarasamningum;
- að sérstaða Íslands sem herlausrar og vopnlausrar þjóðar sé virt. Skylda til stofnunar hers eða herskyldu sé útilokuð.
Einnig liggja fyrir upplýsingar um samningsmarkmið Íslands í aðildarviðræðunum 2010–2013.
Utanríkisráðuneytið hefur boðað að samningsmarkmið yrðu mótuð og uppfærð í víðtæku innlendu samráði og síðan kynnt fyrir Alþingi í sérstakri skýrslu.