Hvernig færu aðildarviðræður fram?

Í grófum dráttum myndu aðildarviðræður Íslands og Evrópusambandsins ganga svona fyrir sig:

• Fyrst er athugað hvernig íslensk lög samræmast reglum ESB.
• Ísland leggur fram samningsafstöðu á hverju málefnasviði og ESB leggur fram sína afstöðu. Ef Ísland telur sig þurfa sérlausnir á viðkomandi sviði kemur það fram í samningsafstöðu Íslands. Í samningsafstöðu ESB koma fram viðmið eða skilyrði sem Ísland þarf að uppfylla til þess að samningar náist.
• Þá geta formlegar viðræður hafist. Reglum ESB er skipt upp í 35 kafla eftir málefnasviðum, t.d. samkeppnismál, neytenda- og heilsuvernd, sjávarútvegsmál o.s.frv. Viðræður fara fram um hvern kafla fyrir sig.
  • Kaflarnir eru misflóknir. Í viðræðunum 2010–2013 var talið að 21 af 35 köflum félli að hluta eða í heild undir gildissvið EES-samningsins sem Ísland er nú þegar aðili að. Viðræður um þessa kafla eru því einfaldari en viðræður um mál þar sem reglur ESB eru ólíkar íslenskum lögum.
  • Markmiðið með viðræðunum er að kanna getu Íslands til að fullnægja þeim skuldbindingum sem felast í aðild að ESB, undirbúa inngöngu í ESB og að ræða sérlausnir, tímafresti og aðrar sérreglur sem gætu verið skráðar í aðildarsamning og ættu við um stöðu Íslands eftir inngöngu í ESB.
• Þegar fulltrúar Íslands og ESB hafa lokið viðræðum um tiltekið málefnasvið er talað um að viðkomandi kafla sé lokað.
• Þegar öllum köflum hefur verið lokað eru gerð drög að aðildarsamningi. Samningurinn verður ekki bindandi fyrir Ísland fyrr en hann hefur verið fullgiltur, sjá svarið við spurningunni Hvað þarf að gerast til að Ísland gangi í ESB?
• Tímasetning á því hvenær reglur ESB myndu taka gildi á Íslandi, mögulegar sérlausnir fyrir Ísland eða mögulegir aðlögunarfrestir velta á því samkomulagi sem náðst hefur.